Ιάκωβος Καμπανέλλης

“Εκεί ανακάλυψα τον εαυτό μου και τον προορισμό μου”
…δήλωσε κάποτε ο σπουδαίος αυτός θεατρικός συγγραφέας όταν επέστρεψε στην Ελλάδα και παρακολούθησε πλήθος παραστάσεων στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν.

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης γεννήθηκε στη Νάξο το 1922 και απεβίωσε στις 29 Μαρτίου του 2011. Την περίοδο της κατοχής πήρε μέρος στην αντίσταση αλλά το 1943 συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς και οδηγείται στο στρατόπεδο θανάτου των Ναζί “Μαουτχάουζεν” για να ελευθερωθεί στις 5 Μαΐου του 1945 από τις συμμαχικές δυνάμεις.   

Η χρονιά του 1945 αποτελεί κομβικό σημείο της μετέπειτα ζωής του. Η επιστροφή του στην Ελλάδα τον φέρνει κοντά στο θέατρο και έπειτα από μια παράσταση στο Θέατρο Τέχνης με τη συμμετοχή των Λαμπέτη, Χατζημάρκο, Διαμαντόπουλο και άλλων τότε ακόμα άγνωστων ηθοποιών αποφασίζει να γίνει ηθοποιός αλλά το πτυχίο της Σιβιτανίδειου δεν είναι «αντάξιο» των συνθηκών  και έτσι δεν μπορεί να πραγματοποιήσει την επιθυμία του. Ωστόσο η φλόγα του για το θέατρο παραμένει άσβεστη και θέλοντας να σχετιστεί με το χώρο αρχίζει τη συγγραφή θεατρικών έργων που έμελλε να καθορίσει τη ζωή του.

Η πρώτη του εμφάνιση ως θεατρικός συγγραφέας γίνεται το 1950 με το έργο «Χορός πάνω στα στάχυα» από το θίασο Λεμού στο θέατρο Διονύσια  και οι κριτικές που τον ακολουθούν είναι διθυραμβικές. Έκτοτε η πορεία του ήταν συνεχής, γεμάτη επιτυχίες και δίκαια χαρακτηρίστηκε ως ο πατέρας της μεταπολεμικής δραματουργίας της χώρας.
Το 1957 με το έργο «Η αυλή των θαυμάτων» η φήμη του εξαπλώνεται πέρα από τα όρια της Ελλάδας και η δουλειά του μεταφράζεται σε πολλές γλώσσες με αποκορύφωμα το 1961 να ανεβεί στο “WorkshopTheatre” του Λονδίνου. Η ποιοτική του δουλειά βρίσκει ιδιαίτερη απήχηση στο εξωτερικό και τα έργα του μεταφράζονται σε πολλές γλώσσες. Ανεβαίνουν σε διάφορα θέατρα του εξωτερικού με την ευρεία αποδοχή τόσο του κοινού όσο και των κριτικών και ο Ιάκωβος Καμπανέλλης γίνεται παγκόσμια γνωστός.

Ανάμεσα στη δραστηριότητά του συγκαταλέγεται και η συγγραφή στίχων καθώς και η διδασκαλία στη δραματουργική σχολή του Κάρολου Κουν. Υπήρξε επίσης μέλος της Εταιρείας Ελληνικών Θεατρικών Συγγραφέων και διατέλεσε και διευθυντής ραδιοφωνίας της ΕΡΤ.

Άξια αναφοράς φυσικά είναι η συμβολή του στον ελληνικό κινηματογράφο με τα σενάρια στις ταινίες «Στέλλα» του Κακογιάννη και «Δράκος» του Κούνδουρου. Έγραψε ακόμα για τις ταινίες «Το κανόνι και το αηδόνι», «Η χιονάτη και τα εφτά γεροντοπαλήκαρα», «Η αρπαγή της Περσεφόνης» και «Κορίτσια στον ήλιο».
Στα έργα του ο Καμπανέλλης πλάθει χαρακτήρες άρτιους, ολοκληρωμένους κοινωνικά και η αγάπη του προς τους ήρωές του έδωσε το ερέθισμα στους ηθοποιούς που τους υποδύθηκαν για μεγάλες ερμηνείες. Ο ανθρωπισμός του είναι διάχυτος στα έργα του και ο βασικός του ήρωας αντιπροσωπεύει τον μέσο Έλληνα με αποτέλεσμα ο θεατής να ταυτίζεται άμεσα μαζί του.
 
Παρακάτω αναφέρονται έργα του που αποτέλεσαν θεατρικές παραστάσεις:
Ο χορός πάνω στα στάχυα , Θίασος Λαιμού 1950
Έβδομη μέρα της δημιουργίας , Εθνικό Θέατρο 1955-56
Αυτός και το παντελόνι του , Κρυφή ζωή , Διαμαντόπουλος 1957
Η αυλή των θαυμάτων , Θέατρο Τέχνης 1957-58
Η ηλικία της τέχνης , Θέατρο Τέχνης 1958-59
Ο γορίλας και η ορτανσία , Θίασος Βεργή 1959
Παραμύθι χωρίς όνομα , Διαμαντόπουλος – Αλκαίος 1959-60
Γειτονιά των αγγέλων , Θίασος Καρέζη 1963-64
Βίβα Ασπασία , Θίασος Καρέζη 1966-67
Οδυσσέα γύρισε σπίτι, Θέατρο Τέχνης 1966-67
Αποικία των τιμωρημένων , Πειραματικό Θέατρο Ριάλδη  1970-71
Ασπασία , Θίασος Καρέζη – Καζάκου , 1971-72
Το μεγάλο μας τσίρκο , Θίασος Καρέζη – Καζάκου, 1972-73
Το κουκί και το ρεβύθι , Θίασος Καρέζη – Καζάκου , 1973-74
Ο εχθρός λαός , Θίασος Καρέζη – Καζάκου , 1975
Πρόσωπα για βιολί και ορχήστρα, Θέατρο Τέχνης , 1976-77
Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού , Θέατρο Τέχνης , 1978-79
Ο μπαμπάς ο πόλεμος , Θέατρο Τέχνης , 1981
Ο αόρατος Θίασος, Εθνικό Θέατρο , 1988
Ο δρόμος περνά από μέσα, 1992
 
 
 
 
 
 
 
Στο βιβλίο του «Ματχάουζεν» που σημάδεψε τη ζωή του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης  αναφέρεται σε ένα διάλογο με σαφές υπονοούμενο στη προσωπική του πορεία.
 
-Τι δουλειά κάνεις; Έχεις σπουδάσει;
-Μικροπράγματα, της απαντά. Άλλωστε, τώρα δεν πρόκειται, συνεχίζει, για το τι δουλειά κάνουμε αλλά τι θα δημιουργήσουμε. Μαντεύεις ποια μεγάλη εποχή αρχίζει; Ποιος μπορεί να μείνει μικροεπαγγελματίας;
 
 
Ο παραπάνω διάλογος είναι ένα σαφές μήνυμα για την προσωπική πορεία του αξιόλογου αυτού συγγραφέα. Γεννημένος για μεγάλα και σπουδαία πράγματα πορεύτηκε με ζήλο και αγάπη προς αυτά… δεν έχουμε μονάχα παρά να τον θυμόμαστε και να ακολουθήσουμε το δρόμο του.
 
this is naxos magazine
Sponsors